• ShudowGun THD
    زندگی و سلامت
  • سوغات کرمان
  • با ما تماس بگیرید
  • جاذبه های گردشگری کرمان
دیار کریمان » جاذبه های دیدنی کرمان » کاروانسراهای کرمان

کاروانسراهای کرمان

 
کاروانسراهای کرمان:

رباط یا کاروانسرا محل بارانداز و اطراق کاروانیان ، از دیرباز نشانه ی رونق اقتصادی و تفکرو اندیشه خیرخواهان بوده است .اهمیت کاروانسرا به حدی بود که در گذشته یکی از شاخص های پیشرفت ورونق بشمار می رفت . علاوه براین اکثر شاعران در اشعار خود از کاروانسرا یادکرده و حکایت ها و ضرب المثل های عدیده در باره ی آن ساخته شده است .کاروانسرا در طول تاریخ خالق ماجراهای مختلفی بوده است که از آن جمله می توان به حضور ابراهیم ادهم در عرصه عرفان و ترک حکومت اشاره کرد .

کاروانسرای گنجعلیخان (کرمان):

کاروانسرای گنجعلیخان در ضلع شرقی میدان این مجموعه قرار گرفته است . گنجعلیخان از حاکمان صاحب نفوذ عصر صفویه (۱۰۳۴- ۱۰۰۵ ه ق ) بود که از موقعیت خود در ردبار شاه عباس بهره گرفت و به احداث مجموعه ای پرداخت که امروز جایگاه بالندگی کرمان به شمار می رود . این مکان در مقاطعی از تاریخ به عنوان مدرسه نیز استفاده شده است کما اینکه درجریان حمله سربازان آقامحمدخان به این مدرسه ، سید علویه ، معلم این مدرسه از در شمالی آن که در بازار کلاه مالها قرار دارد ، بیرون رفت و خود رابه آقا محمد خان رساند . در سالهای اخیر نیز از این محل به عنوان دانشکده هنر استفاده شده . کاروانسرا دارای حجره های متعدد است و نقش اژدهای بزرگ بالدار که به سبک چینی و مغولی بر پیشانی ضلع شمالی کاروانسرا دیده می شود از جمله ارزش های هنری آن محسوب می شود .

کاروانسرای وکیل :

محمد اسماعیل خان نوری ملقب به وکیل الملک ، حاکم پرتوان و خدمتگزار کرمان درعصرقاجاریه (۱۲۸۴-۱۲۷۷ ه ق) علاوه براحداث مجموعه ای شامل کاروانسرا ،حمام ، بازار، مسجد و قیصریه ، صحنی برای آستانه شاه نعمت الله ولی ساخت و ده ها اثرخیر دیگردرنقاط مختلف کرمان احداث نمود .

کاروانسرای وکیل با ۱۲۰ حجره دردوطبقه یکی از بزرگترین کاروانسراهای کرمان است که با توجه به تملک آن و این که هم اکنون از مایملک میراث فرهنگی به شمار می رود . قرار است براساس طرح تهیه شده به عنوان هتل وکیل بازسازی و مورد استفاده قرار گیرد .این کاروانسرا دارای سه درب ورودی است که دو درب آن جنوبی یکی دربازار و دیگری در قیصریه وکیل قرار دارند درب شمالی نیز درکوچه مشرف به خیابان شریعتی واقع شده است .

از جمله مشخصه های ارزشمند کاروانسرا یکی بادگیری است کهدر نوع خود از اعتبار و زیبایی خاصی برخوردار است ئ دیگری برج ساعت این اثر تاریخی است که چگونگی ورود آن به ایران و به کار انداختن آن حدیث مفصلی دارد .

کاروانسرای حاج آقا علی :

حاج آقا علی زعیم الله از ثروتمندان کرمانی عصرقاجاربود اوکه زندگی را با پیله وری و خریدوفروش اجناس مورد نیاز مردم کرمان و رفسنجان آغازکرد ،ازنظرمالی به جایی رسید که با کشورهای مختلف هندوچین معامله داشت و کاروان های شتراوبه چند کیلومتر میرسید .

حاج آقا علی در کرمان مجموعه ای شامل مسجد چهل ستون ، کاروانسرا ، بازار و آب انبار احداث کرد . این کاروانسرا دربازار حاج آقا علی قرار گرفته وضلع شمالی آن مشرف به خیابان شریعتی است که درصورت احیا نه فقط خدمت بزرگی به یکی از آثار تاریخی کرمان صورت خواهد گرفت ،بلکه می تواند به زیبایی خیابان شریعتی کمک کرده ومنبع اقتصادی مهمی نیز محسوب شود . این طرح قرار بود در حدود سالهای ۱۳۶۸ به مرحله اجرا در آید که با مخالفت متولی متوقف شد .

کاروانسرای هندوها (کرمان) :

این کاروانسرا در بازار میدان قلعه و روبروی ضلع جنوبی میدان گنجعلیخان قرار دارد برخی بنای آن را به حاج سیدجواد شیرازی امام جمعه عصر قاجار در کرمان نسبت می دهند . حاج سید جواد بعد از ملا علی اکبر زمان ، به کرمان آمد وازسال ۱۲۵۳ این سمت را عهده دار شد وتا۱۲۸۷ یعنی زمان مرگ در این مقام باقی ماند . کاروانسرای هندوها یاد آور روزگاری است که تجار هندی ادویه و کالاهای مورد نیاز مردم کرمان را به این شهر آورده وکالاهایی چون زیره وسمه حنا کتیرا و .. از کرمان خریداری کرده وباخود به هندوستان می بردند .

هندوها در انجام فرایض دینی خود کاملا آزاد بودند کما اینگه در این کاروانسرا آتشکده ای بود که هنوز آثار آن برجاست علاوه براین تل هندوسوز را به عنوان محلی برای سوختن مردگان خود در اختیار داشتند .

درب دیگر کاروانسرا هنوز در ضلع غربی و بازار میدان قلعه جنب کوچه دیوانخانه امام جمعه قرار دارد .

کاروانسرای حاج مهدی (کرمان):

اگرچه قدمتی کمتر از کاروانسراهایی چون هندوها ، وکیل و گنجعلیخان دارد ، معذالک از پایگاه خاصی برخوردار و یادآور روزگاری است که بری از زرتشتیان و اقلیتهای دیگر مذهبی در بعضی از حجره های آن به امر تجارت مشغول بودند .

این کاروانسرا دارای ۱۴ حجره و۲ درب است که یکی در بازار میدان قلعه و دیگری در کوچه معروف به سینما تابان قرار داردو وضعیت آن به گونه ای است که اگر تعمیراتی در آن صورت گیرد قابل استفاده خواهد قبود . فعلا چند مورد کسب وکار و تعدادی انبار رونق بخش این کاروانسرا هستند .

کاروانسرای چهارسوق (کرمان ) :

این کاروانسرا در جوار چهارسوق گنجعلیخان قرار گرفته و درب دیگر آن به بازار میدان قلعه گشوده می شود درب سومی نیز در گاراژی واقع در میدان ارگ قرار گرفته است و قابل بازسازی است .

کاروانسرای جر :

این کاروانسرا که روزگاری میعادگاه شاعر توانای کرمان فتح الله قدسی ملقب به فواد کرمانی بوده و دریکی از حجره های آن به کسب و کار اشتغال داشت ، در بازار کفاش ها قرار گرفته واز قریب شصت حجره موجود آن تقریبا هیچکدام سالم نمانده وهمگی خراب شده وآسیب دیده اند آن طور که عدم رسیدگی سریع و احیا و بازسازی آن موجب تخریب کلی خواهد شد از ان جا مه این کاروانسرا در گودی قرار گرفته به این نام مشهور شده ( جر یعنی گود و پایین )

کاروانسرای میرزا حسین (کرمان):

این کاروانسرا نیز در بازار کفاش ها قرار دارد هرچند که دو درب دیگر یکی به بازار زرگرها ودیگری به بازار کلاه مال ها گشوده می شود از ۵۵ حجره ی موجود ، بخش عمده ای تخریب شده و هم اکنون کم وبیش به عنوان انباری استفاده می شود .

کاروانسرای لحاف دوزها :

این کاروانسرا با ۱۰ حجره در بازار میدان قلعه قرار دارد و از انجا که لحاف دوزها ی این بازاراز کاروانسرای مذکور برای دوخت لحاف استفاده می کنند به این نام مشهور شده است . اخیرا چهره این کاروانسرا متفاوت شده و تغییراتی در آن بوجود آمده است قدمت این کاروانسرا به اواخر قاجار می رسد .

کاروانسرای میرزا علی تقی :

این کاروانسرای کوچک با بیش از ۳۰ حجره در دوطبقه ووضعیتی نامناسب شاید آخرین سالهای حیات خود را طی می کند کاروانسرای میرزا علی تقی در بازار بزرگ کرمان روبروی مغازه معروف به تفرشی قرار دارد و فعلا به عنوان انباری استفاده می شود .

سرای گلشن :

مالکیت این مجموعه به آستان قدس رضوی تعلق دارد و امکانات مالی این نهاد زمینه ای را بوجود آورد که در یکی دو دهه اخیر به بازسازی حجره های سمت شرق و شمال آن بپردازند و آنها را بصورت آبرومندی بازسازی کنند این کاروانسرا با بیش از ۸۵ حجره در دو طبقه احداث شده و زمانی از رونق خاصی برخوردار بوده است .

تیمچه حاج آقا عبدالله

تاریخ بنای این مجموعه تجاری به زمان حکومت وکیل الملک (۱۲۸۴-۱۲۷۷ ) باز می گردد و حدود ۱۵۰ سال قدمت دارد . این مجموعه ۲۷ حجره دارد و در زمان حضور هندوها ورئنق کاروانسرای هندو ، از این تیمچه نیز استفاده می شده است .

تیمچه کوزه گرها :

اگرچه این تیمچه روزگاری محل عرضه و فروش کوزه های سنتی بوده اما امروز به عنوان انبار ریس و پشم استفاده می شود . این تیمچه در بازار میدان قلعه روبروی مغازه معروف به دیندار واقع شده است .

راور

این شهرستان دارای کاروانسراهای متعدد و قدیمی است و هنوز برخی ار انها اباد و قابل استفاده است . معروفترین انها عبارتند از :

کاروانسرای آب بید

وجود درختان بید و اب روانی که ار وسط این کاروانسرا عبور می کرد این نام را به آن بخشید این اثر تاریخی در ۵۰ کیلومتری جاده راور به کرمان قرار گرفته و از صالحات و باقیات حاج اقا علی زعیم الله تاجر عصر ناصرالدین شاه قاجار به شمار می رود .

کاروانسرای حوض پنج :

قرار گرفتن این کاروانسرا در جوار آب انباری (حوض انبار) که ازجمله نعمت های این منطقه بشمار می رفت موجب شد تابه این نام معروف شود بانی آن آقا ابراهیم تاجر بیرجندی است که به معین التجار شهرت داشت . این کاروانسرا در ۳۰ کیلومتری جاده قدیم کرمان راور قرار گرفته و بخش های عمده ای ازآن هنوز سالم است .

کاروانسرای چاه کوران :

بانی این کاروانسرا سید هدایت الله سیرجانی است . در این مکان به دستور نادر عده ای از مردم راور کورشدند واز آن زمان به چاه کوران معروف شد قنات آب شیرینی که در این محل وجود داشته خشک شده است .

کاروانسرای دربند :

موقعیت این کاروانسرا امکان مراقبت ازکاروانیان را فراهم می کرد و مهاجمین به آسانی به بند کشیده و دربند می شدند . این کاروانسرا قریب ۱۵۰ سال قدمت دارد و از یادگارهای محمد اسماعیل خان نوری وکیل الملک است .

کاروانسرای هروز :

این کاروانسرا قریب چهارصد سال قدمت دارد وساخت بنای آن به عصرصفوی وزمان شاه عباس اول باز می گردد کاروانسرای هروزبرسرراه راوربه مشهد قراردارد . عده ای نیزساخت بنای آن رابه عصرقاجار نسبت میدهند.

کاروانسرای دل درد :

این کاروانسرا هم برسرراه راور- مشهد قراردارد وبانی آن محمداسماعیل خان نوری وکیل الملک است هرچند که بخش عمده ای ازهزینه های انجام شده به یکی از ثروتمندان عصرقاجار (آقاابراهیم ) تعلق داشت ووجه تسمیه آن داستان جالبی دارد .

کاروانسرای اسماعیل آباد:

این اثر بازمانده ازعصرقاجاریه است ودردروستای اسماعیل آباد در۱۶ کیلومتری راور قرار دارد .

کاروانسرای چهل پایه :

این کاروانسرا نیز برسرراه راور- مشهد قرار دارد وسلیمان خان بهجه الدوله نیکوکار بمی امکاناتی برای آن تدارک دید .


بازگشت بازدید: 17 نویسنده: arash نظرات: 0

ارسال نظرات

نام:*
ایمیل:*
متن نظر:
کد را وارد کنید: *

آرشیو مطالب

برترین مطالب


آمار بازدید
بازدید امروز: 69
بازدید دیروز: 820 [+461.64 %]
بازدید هفته:1410
بازدید ماهانه:1045
بازدید سالانه:41679
بازدید کل:228831
بیشترین بازدید:21063 در 1392.07.03
LiveZilla Live Chat Software
سایت ما
را در گوگل محبوب کنید:


تشکر از حمایت شما